Azerbaycan'da Okullarda Başörtüsü Düzenlemesi ve Büyüyen Protesto Dalgası
Azerbaycan'da okullarda üniforma standartları gerekçesiyle başörtülü öğrenci ve öğretmenlerin derslere alınmaması ülke genelinde protestolara, okul boykotlarına ve 37 kişinin gözaltına alındığı adli süreçlere yol açtı.
Azerbaycan’da eğitim kurumlarında uygulanmaya başlayan kıyafet yönetmeliği, ülke genelinde geniş çaplı tartışmalara ve toplumsal tepkilere yol açtı. Bilim ve Eğitim Bakanlığı’nın laik eğitim ilkesi ve standart okul üniforması kuralları çerçevesinde hayata geçirdiği düzenleme, metin üzerinde doğrudan bir yasak içermese de uygulamada başörtülü öğrenci ve öğretmenlerin okullara girişini engelliyor.
Bakanlığa bağlı Pedagoji Konseyi kararıyla şekillenen yeni standartlar, laiklik vurgusuyla gerekçelendirilirken; örtünmeyi tercih eden eğitimciler ve öğrenciler ders haklarından mahrum kalma riskiyle karşı karşıya. Ders başı yapabilmek için başörtülerini çıkarmak zorunda bırakılan çok sayıda öğrenci ve öğretmen, kişisel tercihlerine ve inanç özgürlüklerine müdahale edildiğini belirterek karara tepki gösteriyor.
Sokaklara ve Okul Bahçelerine Taşan Protestolar
Alınan kararın ardından başkent Bakü başta olmak üzere Celilabad, Masallı gibi farklı bölgelerdeki okullarda ders boykotları ve gösteriler başladı. Bakü’deki 69 ve 322 numaralı okullar ile taşradaki çeşitli eğitim kurumlarının önünde toplanan öğrenciler ve veliler, başörtülü arkadaşlarıyla dayanışma göstererek sınıflara girmeyi reddetti. Sosyal medyaya yansıyan görüntülerde, okul kapılarından geri çevrilen öğrencilerin gözyaşları ve velilerin boykot çağrıları dikkat çekti.
Gelişmelere cezaevinden tepki gösteren tutuklu gazeteci Polad Aslanov da anayasal hakların ihlal edildiği gerekçesiyle açlık grevi başlattığını duyurdu.
Gözaltılar ve Ceza İncelemesi
Büyüyen eylemler üzerine Azerbaycan İçişleri Bakanlığı yazılı bir açıklama yaparak, kamu düzenini bozdukları, eğitim kurumlarının işleyişini ve trafiği engelledikleri gerekçesiyle 37 kişinin gözaltına alındığını bildirdi. Ceza Kanunu'nun ilgili maddeleri kapsamında adli süreç başlatılırken, olayların hukuki boyutu derinleşti.
Uluslararası Yansımalar ve Diplomasi Hattı
Azerbaycan'daki gelişmeler komşu ülke Türkiye'de de geniş yankı buldu. İstanbul'daki Azerbaycan Konsolosluğu önünde toplanan sivil toplum kuruluşları ve vatandaşlar kararın gözden geçirilmesi için eylem yaptı. Türkiye'de geçmişte yaşanan başörtüsü yasaklarına benzetilen süreç, iki ülke arasındaki diplomatik söylemlere de yansıdı.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, iç içe geçmiş bu toplumsal tepkilere ilişkin yaptığı değerlendirmede yaşam tarzlarına dışarıdan müdahale edilmemesi gerektiği yönünde mesaj verirken, bölgedeki hassas denge ve tartışmalar tazeliğini koruyor.